• Σάββας Δ. Βλάσσης

Στις 7 Ιουνίου, ο Α/ΓΕΕΘΑ Ναύαρχος Ευάγγελος Αποστολάκης, απένειμε τα πτυχία των αποφοίτων του 185 Σχολείου Υποβρυχίων Καταστροφών. Πλέον η ΔΥΚ είναι το μόνο σχολείο που παράγει «βατράχια» στην Ελλάδα, μετά την πρόσφατη απόφαση του Α/ΓΕΕΘΑ να καταργηθεί το Σχολείο Υποβρυχίων Καταστροφών Στρατού Ξηράς (ΣΥΚΣΞ) το οποίο καθιερώθηκε από το ΓΕΣ το 2008. Έτσι, το 13ο ΣΥΚΣΞ που ολοκληρώθηκε την περασμένη άνοιξη, ήταν το τελευταίο (προς το παρόν).

Η απόφαση ελήφθη χωρίς να ζητηθεί γνωμοδότηση του ΓΕΣ, της ΓΕΣ/ΔΕΔ ή της ΓΕΕΘΑ/ΔΔΕΕ, δηλαδή αγνοήθηκαν τα οφέλη του ΣΥΚΣΞ για τις Ειδικές Δυνάμεις του Στρατού Ξηράς έναντι των οποίων προβλήθηκε ως στόχος η ενίσχυση της διακλαδικότητας… Υποτίθεται ότι αυτό έχει μεγαλύτερη αξία καθώς προβλέπεται η απόσπαση στελεχών των Ειδικών Δυνάμεων του Στρατού Ξηράς στην ΔΥΚ, σε καθήκοντα εκπαιδευτού, προκειμένου η ομάδα εκπαιδευτών που επιβλέπει το ΣΥΚ να αποκτήσει διακλαδική σύνθεση.

Επί δεκαετίες υπήρχε η διαπίστωση ότι οι επιχειρησιακές ανάγκες των μονάδων Ειδικών Δυνάμεων σε εξειδικευμένο προσωπικό, δεν μπορούσαν να καλυφθούν από το ΣΥΚ της ΔΥΚ για μια σειρά λόγων. Τελικώς το ΓΕΣ προχώρησε στην υιοθέτηση της αντιλήψεως που επικρατεί και σε άλλους σύγχρονους δυτικούς στρατούς, με την λειτουργία ιδιαιτέρων σχολείων δυτών ανά Κλάδο, μικρότερης διαρκείας.

Το ΣΥΚ της ΔΥΚ, έχει διάρκεια 7 μηνών διότι δεν αποτελεί απλώς σχολείο ειδικότητος αλλά ταυτοχρόνως και σχολείο επιλογής για τους υποψηφίους που θέλουν να ενταχθούν στην ΔΥΚ. Επειδή το προσωπικό του Πολεμικού Ναυτικού δεν έχει προηγουμένως διέλθει από κανένα «κόσκινο» ψυχοσωματικών εφοδίων και στερείται παντελώς υποβάθρου στις καταδρομικές επιχειρήσεις, όλα αυτά έχει καταβληθεί προσπάθεια να ενσωματωθούν στο ΣΥΚ, μαζί με το καθ’ αυτό πρόγραμμα καταδύσεων. Αυτός είναι ο λόγος της μεγαλύτερης διάρκειάς του και όχι η ενδελεχής ενασχόληση με τις καταδύσεις. Αντιθέτως, οι καταδρομείς του Στρατού Ξηράς έχουν περάσει ήδη επιλογή μέσα από τις διαδικασίες του Κλάδου και έχουν διέλθει απαραίτητα σχολεία στο αντικείμενό τους. Αυτό καθιστά, κατά το κοινώς λεγόμενο, «χάσιμο χρόνου» το πέραν των καταδύσεων κομμάτι του ΣΥΚ, διότι τα στελέχη απουσιάζουν από τις μονάδες για επιπλέον διάστημα 3-4 μηνών, που θεωρείται μεγάλο, χωρίς ουσιαστικό λόγο. Τοιουτοτρόπως καθυστερεί υπερβολικά η επιχειρησιακή τους αξιοποίηση από τις μονάδες. Επιπλέον, στις προκαταρκτικές φάσεις επιλογής του ΣΥΚ όπου κυριαρχεί η μεθοδευμένη καταπόνηση των υποψηφίων, οι τραυματισμοί είναι συχνοί, κάτι που για τον Στρατό Ξηράς είναι διπλά ανούσιο αφού ο υποψήφιος δεν απορρίπτεται στο κομμάτι των καταδύσεων το οποίο και τον ενδιαφέρει αλλά «ασκόπως».

Για τους ίδιους ακριβώς λόγους, οι μονάδες Special Forces του Στρατού των ΗΠΑ έχουν καθιερώσει το Combat Divers Qualification Course διάρκειας 3 μηνών και οι Πεζοναύτες το ανάλογο Combatant Diver Course διάρκειας 2 μηνών. Το ΣΥΚΣΞ βασίσθηκε στα πρότυπα του πρώτου. Το «πρόβλημα» όμως δημιουργήθηκε επειδή ξεκίνησε ως «Σχολείο Δυτών Μάχης» αλλά τελικώς οριστικοποιήθηκε ο τίτλος «Σχολείο Υποβρυχίων Καταστροφών Στρατού Ξηράς». Η αλλαγή έγινε για πρακτικούς λόγους, επειδή το νομοθετικό πλαίσιο στην χώρα δικαιολογούσε την καταβολή επιδόματος επικινδυνότητος μόνο σε προσωπικό ειδικότητος «Υποβρυχίου Καταστροφέα». Εκείνη την εποχή, ΥΕΘΑ ήταν ο «ανύπαρκτος» Βαγγέλης Μεϊμαράκης και η σχετική νομοθετική τακτοποίηση του ζητήματος, φάνταζε ουτοπική. Ως εκ τούτου, δεν επιδιώχθηκε κι έτσι καταστάλαξε η αλλαγή ονομασίας σε ΣΥΚΣΞ. Όλοι γνώριζαν βεβαίως ότι το πρόγραμμα εκπαιδεύσεως δεν ήταν το ίδιο με του ΣΥΚ της ΔΥΚ. Η διάρκεια του σχολείου ξεκίνησε 3 μήνες, όπως το Combat Divers Qualification Course αλλά στην πορεία επιμηκύνθηκε και προσέγγιζε τους 4.

Όλα αυτά δεν άρεσαν και πολύ στους βατραχανθρώπους – σε έναν βαθμό δικαιολογημένα. Όμως οι πιο ακραίοι κύκλοι επιδόθηκαν έκτοτε σε μια διαμάχη γραφικών, με βάση το τιθέμενο σε λάθος βάση ζήτημα του ποιος είναι «βάτραχος» και ποιος «μαΐμού». Αντί να γίνει αντιληπτή η ουσία και οι πρακτικές διαστάσεις του ζητήματος, συντηρήθηκε μία διαμάχη στηριγμένη σε συντεχνιακό και αντιπαραγωγικό πνεύμα. Ο Στρατός Ξηράς βεβαίως δεν υποβάθμισε την άποψή του για το ΣΥΚ της ΔΥΚ, αφού στελέχη του συνέχισαν να αποστέλλονται για φοίτηση και σε αυτό.

Για την επίλυση του ζητήματος, ο Α/ΓΕΕΘΑ θα μπορούσε κάλλιστα να ασκήσει την μεγάλη επιρροή του στον ΥΕΘΑ, ούτως ώστε να κατατεθεί μια απλή νομοθετική ρύθμιση στις τόσες ευκαιρίες που δόθηκαν πέρυσι και εφέτος κατά την προώθηση πολυνομοσχεδίων στην Βουλή από το ΥΠΕΘΑ, ούτως ώστε η καταβολή επιδόματος επικινδυνότητος να καλύπτει και την ειδικότητα του Δύτου Μάχης. Ο ΥΕΘΑ Π. Καμμένος που αγαπάει τους βατραχανθρώπους, είναι βέβαιο ότι δεν θα είχε αντίρρηση. Με αυτό τον τρόπο, το ΣΥΚΣΞ θα ελάμβανε την αρχική του ονομασία, οι απόφοιτοι θα ονομάζονταν Δύτες Μάχης και θα έπαυε κάθε παρεξήγηση. Δεν επιλέχθηκε μια τέτοια συνετή προσέγγιση.

Ο Ναύαρχος Αποστολάκης, αντί να θέσει τέρμα στον «βατραχοπόλεμο», χρησιμοποιώντας ένα βολικό πρόσχημα απλώς τον συνεχίζει, αγνοώντας τα κριτήρια του ΓΕΣ και το επιχειρησιακό όφελος από την λειτουργία του ΣΥΚΣΞ. Στο μέλλον όμως, επειδή η «διακλαδικότητα» δεν διαγράφει ως διά μαγείας τις επιχειρησιακές ανάγκες οι οποίες παραμένουν, η ανάγκη του θα αναδειχθεί και πάλι μέσα από τα θεσμικά συλλογικά όργανα (ΑΣΣ, ΣΑΓΕ) και όταν δεν θα υπάρχει προκατάληψη, το ΣΥΚΣΞ θα επανέλθει, ίσως και με άλλη ονομασία.

Σημειώνεται ότι το Σχολείο καθιερώθηκε από τον Αντιστράτηγο Δημήτριο Βούλγαρη ως Α/ΓΕΣ, αξιωματικό προερχόμενο από το Πυροβολικό. Γεγονός που σημαίνει ότι το ΓΕΣ δεν ενήργησε ωθούμενο απλώς από την συντεχνιακή έμπνευση κάποιου αρχηγού αλλά η απόφαση για το ΣΥΚΣΞ υπήρξε προϊόν επιτελικής επεξεργασίας που απασχολούσε από την δεκαετία του 1980.